بررسی بازار حلال
مجموعهای از انجمنها و کنفرانسها در مورد توسعه بازار حلال که اخیراً برگزار شده است، نشان میدهد که این بازار در حال تبدیل شدن به یکی از مسیرهای مهم تجارت ویتنام است. با حجم بازاری بالغ بر ۲ تریلیون دلار و تقریباً ۲.۲ میلیارد مصرفکننده در سراسر جهان، حلال دیگر یک بازار خاص نیست، بلکه به عنوان یک موتور رشد جدید برای صادرات در حال ظهور است
پتانسیل عالی
خانم هو تی کوئین، معاون مدیر مرکز توسعه تجارت و سرمایهگذاری شهر هوشی مین (ITPC)، در مورد پتانسیل بازار حلال گفت که صنعت حلال به عنوان یک بخش اقتصادی امیدوارکننده در حال ظهور است
محصولات حلال به طور فزایندهای توسط بسیاری از بازارها انتخاب میشوند، نه تنها به جامعه مسلمانان خدمت میکنند، بلکه الزامات بالای ایمنی، شفافیت، کیفیت و تولید مسئولانه را نیز برآورده میکنند. بنابراین، حلال دیگر صرفاً یک گواهینامه نیست، بلکه به “گذرنامهای” برای کالاها تبدیل شده است تا به بازارهای بزرگ قدرت خرید در آسیا، خاورمیانه، آفریقا و همچنین جوامع مسلمان در اروپا و آمریکا دسترسی پیدا کنند.
این پتانسیل در بسیاری از بازارهای بزرگ مسلمانان، از آسیای جنوب شرقی تا خاورمیانه، مشهود است. به گفته آقای فام د کونگ، مشاور بازرگانی دفتر تجارت ویتنام در اندونزی ، در اندونزی، با بیش از 280 میلیون نفر جمعیت و طبقه متوسط رو به رشد، این کشور تقاضای زیادی برای غذاهای فرآوری شده، غذاهای آماده، محصولات سالم و محصولات با منشاء طبیعی دارد. پیشبینی میشود صنعت غذا و نوشیدنی اندونزی در سال 2026 به 360.5 میلیارد دلار آمریکا برسد که تنها غذای حلال 155.3 میلیارد دلار آمریکا تخمین زده میشود و تقریباً 11.1 درصد از بازار جهانی حلال را تشکیل میدهد.
در حالی که اندونزی جمعیت زیادی دارد و مصرف داخلی قابل توجهی دارد، خاورمیانه به دلیل تقاضایش برای مواد غذایی وارداتی متمایز است. محمد الفواز، رئیس صنایع غذایی عربستان سعودی، اظهار داشت که عربستان سعودی در حال حاضر تقریباً 85 تا 95 درصد از نیازهای غذایی خود را وارد میکند. این بازار تقاضای قابل توجهی برای غذاهای دریایی، برنج، رشته فرنگی فوری، نوشیدنیها، شیرینیجات و لوازم آرایشی دارد و میتواند به دروازهای برای دسترسی کالاهای ویتنامی به کل منطقه خاورمیانه و شمال آفریقا تبدیل شود.
با وجود تقاضای زیاد بازار، مشارکت کالاهای ویتنامی همچنان نسبتاً کم است. طبق گزارش آژانس توسعه تجارت ( وزارت صنعت و تجارت )، صادرات محصولات حلال ویتنام در حال حاضر تنها به حدود ۷۰۰ میلیون دلار در سال میرسد، در حالی که پتانسیل صادرات حدود ۳۴ میلیارد دلار تخمین زده میشود. این نشان میدهد که ویتنام تنها از حدود ۲٪ از پتانسیل بازار جهانی حلال بهرهبرداری کرده است و فضای عظیمی را برای مشاغل فراهم میکند تا صادرات خود را از طریق سرمایهگذاری در سیستمهای صدور گواهینامه، قابلیت ردیابی، استانداردهای تولید و زنجیرههای تأمین مطابق با الزامات بازارهای اسلامی گسترش دهند.
استانداردسازی برای تبدیل فرصتها به سهم بازار.
با این حال، پتانسیل بازار به معنای دسترسی آسان برای مشاغل نیست. بزرگترین مانع در حال حاضر، رعایت تمام استانداردهای حلال از همان مرحله تولید است. خانم نگوین تی نگوک هانگ، مدیر بازاریابی دفتر صدور گواهینامه حلال ویتنام HCA، گفت که بسیاری از مشاغل هنوز درک ناقصی از حلال دارند. محصولات گیاهی به طور خودکار استانداردهای حلال را رعایت نمیکنند؛ عدم استفاده از گوشت خوک برای واجد شرایط بودن برای صدور گواهینامه کافی نیست.
حلال یک سیستم کنترل جامع است که شامل مواد اولیه، فرمولاسیون محصول، افزودنیها، فرآیندهای تولید، شرایط بهداشتی، مدیریت کیفیت، بستهبندی، برچسبگذاری و سیستمهای مدیریت داخلی میشود. بنابراین، صدور گواهینامه حلال تنها آخرین مرحله پس از استانداردسازی کل زنجیره تولید یک کسب و کار است. فرآیند صدور گواهینامه معمولاً ۱ تا ۲ ماه طول میکشد که شامل بررسی اسناد، بازرسی کارخانه و ارزیابی کل سیستم مدیریت قبل از اعطای گواهینامه است.
علاوه بر بازارهای سنتی، خاورمیانه، آفریقا و آسیای جنوبی باید به عنوان بازارهای کلیدی در استراتژی تنوع صادرات شناسایی شوند. این بازارها تقاضای زیادی برای محصولات کشاورزی، مواد غذایی و کالاهای مصرفی دارند. بنابراین، کسبوکارهای ویتنامی باید توسعه خطوط تولید دارای گواهی حلال را ترویج دهند و این را به عنوان کلید گسترش سهم بازار و دسترسی به جامعه جهانی مسلمانان در نظر بگیرند.
معاون وزیر صنعت و تجارت، فان تی تانگ
پس از رعایت استانداردهای فنی، چالش بعدی انتخاب یک استراتژی مناسب برای دسترسی به بازار است. خانم نگوین تی هونگ هان، معاون مدیر مرکز تبادل فرهنگی و توسعه تجارت ویتنام و اعراب، پیشنهاد کرد که مشاغل باید به طور فعال در نمایشگاههای تجاری و برنامههای شبکهسازی در کشورهای عربی شرکت کنند و همزمان برند “محصولات کشاورزی ویتنامی – حلال ویتنام” را بسازند. این رویکرد به مشاغل کمک میکند تا نه تنها محمولههای انفرادی صادر کنند، بلکه به تدریج در اکوسیستم جهانی حلال نیز جایگاهی برای خود ایجاد کنند. آقای دنی هیداجات، مدیر شرکت We Link، توصیه کرد: “مشاغل ویتنامی نباید بر سر قیمتهای پایین رقابت کنند یا خود را در بخش کالاهای لوکس قرار دهند. رویکرد مناسب، توسعه محصولاتی با کیفیت پایدار، قیمتهای مناسب و سازگاری با سلیقههای محلی است.”
واضح است که بازار حلال نه تنها فرصتهایی را برای افزایش صادرات محصولات کشاورزی، مواد غذایی و کالاهای مصرفی فراهم میکند، بلکه برای کسبوکارهای ویتنامی نیز انگیزه ایجاد میکند تا استانداردهای تولید را ارتقا دهند، برندسازی کنند و عمیقتر در زنجیره تأمین جهانی مشارکت کنند و به صادرات پایدار منجر شوند.