نام نویسنده: admin

غذا و آشامیدنی

شاخص های غذای حلال با تطبیق بر گوشت حیوانات شبیه سازی شده

مقدمه

حیوانات شبیه سازی شده در بستر طبیعی رحم، انعقاد و رشد نمی یابند، بلکه در بستر آزمایشگاهی کشت شده و تولید می شوند. تهیه غذا از این روش به دو گونه است؛ تولید گوشت در آزمایشگاه یا تولید حیوان در بستر کشت آزمایشگاهی. از آنجا که این دو روش می تواند نقش بسزایی در تغذیه مردم جهان ایفا کند، و از طرفی تقاضای جهانی برای استفاده از غذای حلال بویژه گوشت تزکیه شده به شیوه اسلامی در حال رشد است، بررسی شاخص های غذای حلال و تطبیق آن براین محصولات، دارای ضرورت و اهمیت بیشتری خواهد بود.

روش ها

با استفاده از روش توصیفی، به بررسی شاخص های غذای حلال در فقه شیعی و مقایسه نظرات فقهای معاصر در این زمینه پرداخته شده است. با توجه به اینکه یک پژوهش کاربردی با نگاه به مبانی بنیادین است، از روش تحلیل اطلاعات به صورت مقایسه ای استفاده شده است. نظرات فقها در این زمینه مورد بررسی و مقایسه قرار گرفت و اطلاعات و داده ها بر اساس آن تحلیل شده است.

نتایج

نتایج حاصل از تحقیق، حاکی از آن است که حکم اولیه در استفاده از این نوع گوشت ها از نظر فقهی، حلیت است و در صورتی که ضرر معتنابهی برای آن در چهارچوب فقه اسلامی قابل تصور نباشد، حرام نخواهد بود.

نتیجه گیری

غذای حلال غذایی است که از نظر تغذیه دارای بیشترین میزان سود دهی باشد، بنابراین حیوانات مسخ شده، وحشی، حشرات و چهار پایانی که ذبح اسلامی نشده اند، شاخص های غذای حلال را دارا نیستند. گوشت های کلونی شده شامل هیچکدام از این موارد نمی شود بنابراین حلال بشمار می آید.

شاخص های غذای حلال با تطبیق بر گوشت حیوانات شبیه سازی شده خواندن نوشته »

غذا و آشامیدنی

آثار تغذیه حلال در میزان موفقیت در زندگی و شکل گیری شخصیت انسان

مقدمه

خلقت جهان هستی بر اساس کمال گرایی بنا شده است. انسان که اشرف مخلوقات خداست، بیشترین بهره را از کمال در جهان هستی دارد. انسان دارای چهار بعد وجودی«روح، روان، جسم وذهن» است که دستیابی به کمال در هرکدام از آنها برای او موفقیت محسوب می شود؛ ولی کمال حقیقی در گروی رشد متوازن این چهار بعد است. غذای حلال یکی از مهم ترین عوامل رشد و کمال انسانی در همه ابعاد وجودی اوست.روش ها: نوشتار حاضر با روش تحقیق توصیفی و با استفاده از منابع کتابخانه ای، به بررسی نحوه تاثیر غذای حلال و حرام بر شخصیت انسان و شکل گیری رفتار او می پردازد.

نتایج

کیفیت غذا زمانی که بار ارزشی به خود بگیرد تاثیر مستقیمی بر جسم و روح انسان خواهد گذاشت. غذای حلال و طیب، در مهم ترین اثر، زمینه انجام عمل صالح را فراهم می سازد که آثار بسیار گسترده ای در کامیابی و موفقیت انسان دارد. همچنین در بعد معنوی، غذای طیب سبب نورانیت باطنی انسان می شود و در نقطه مقابل، ایمان آدمی را از بین می برد.

نتیجه گیری

طبق تعاریف دین اسلام، غذا شامل خوراک، پوشاک، شنیدنی ها، دیدنی ها، گفتار، رفتار و اندیشه می شود. هرکدام از انواع غذا که نام برده شد، در یکی از ابعاد انسان اثر می گذارد.

آثار تغذیه حلال در میزان موفقیت در زندگی و شکل گیری شخصیت انسان خواندن نوشته »

غذا و آشامیدنی

مروری بر رویکرد های بیوتکنولوژیکی مدرن، در آنالیز ژلاتین حلال

سابقه و هدف

با افزایش تمایل مصرف کنندگان مسلمان و غیرمسلمان در سال های اخیر به تهیه محصولات با برچسب حلال، بازار جهانی حلال گسترش یافته است. در واقع اسلام فقط یک دین نیست بلکه روشی است برای زندگی، که حتی در آن غذا خوردن هم دارای احکام ویژه ای بوده است به گونه ای که قرآن کتاب آسمانی مسلمانان در آیات بسیاری به تشریح این مفهوم پرداخته و به طور خاص، 41 آیه از قرآن به غذا و نوشیدنی های حلال مربوط می باشد. ژلاتین یکی از محصولاتی است که به دلیل شرایط تولید و نگرانی از حضور مشتقاتی بر پایه خوک، سبب نگرانی هایی برای مصرف مسلمانان شده است. به همین منظور بررسی منشا محصولاتی که با برچسب حلال روانه بازار می شوند امری ضروری می باشد. ژلاتین به عنوان یک منبع غذایی GRAS، از کلمه لاتین Gelatus، به معنای سفت یا منجمد گرفته شده و کاربرد آن از حدود سال 1700 میلادی متداول شده است. این ماده جامد، نیمه شفاف، بی رنگ یا زرد کم رنگ، ترد و شکننده و بی مزه و یکی از پرمصرفترین مواد پروتئینی کلوییدی در صنایع غذایی و دارویی، صنعتی و پزشکی به شمار می رود.همچنین این ماده دارای وزن مولکولی بالایی است که نه تنها در آب بلکه در گلیسرول و پروپیلن گلایکول نیز محلول می باشد.

نتایج

روش های مختلفی برای شناسایی منشا ژلاتین تولیدی بیان شده است که بیشتر آنها بر مبنای شناسایی پروتئین و DNA استوار هستند. روش های مبتنی بر پروتئین شامل، تکنیک های ایمونولوژیکی مانند الایزا (ELIZA) و روش های کروماتوگرافی، طیف سنجی تبدیل فوریه (FTIR) رسوب شیمیایی و روش های مبتنی بر شناخت DNA شامل PCR مبتنی بر پرایمر های اختصاصی-گونه ای، Real-Time PCR، RFLP-PCR و PCR-Southern hybridization on chip است.نتیجه گیری: با بررسی ترکیب مهم ژلاتین، و با معرفی روش های مهم آزمایشگاهی شناسایی منشا ژلاتین به بیان توضیحاتی در مورد روش های فوق، با تکیه بر رویکرد های بیوتکنولوژی مدرن در آنالیز ژلاتین، بپردازیم.

مروری بر رویکرد های بیوتکنولوژیکی مدرن، در آنالیز ژلاتین حلال خواندن نوشته »

غذا و آشامیدنی

تقویت صنایع غذایی حلال با استفاده از پسماندهای غذایی اقتصاد فرآورده های حلال

سابقه و هدف

هر ساله میلیون ها تن پسماند مواد غذایی حلال در محیط دفع می شود. این امرعلاوه بر اینکه موجب پدیده گرمایش جهانی می گردد، موجب تضرر اقتصادی واحدهای صنعتی غذای حلال نیز می گردد. در دو دهه گذشته، جهانی شدن، سبک زندگی و ترجیح های مصرف کننده و پویایی بازار تاثیر قابل توجهی بر صنایع غذایی داشته است که این امر خود موجب رقابت در صنایع نیز گردیده است، این عوامل تقریبا بر همه صنایع غذایی تاثیر گذاشته که صنعت غذای حلال نیز از این قاعده مستثنی نبوده است. این در حالی است که طبق آیات و روایات در دین مبین اسلام اسراف و تبذیر منع گردیده است. 

نتایج

بررسی روش های مدیریت پسماند علاوه بر جلوگیری از اسراف و دورریز پسماندهای غذایی می تواند منجر به اشتغال زایی و بازگشت سرمایه در گردش کارخانه ها گردد. در این مقاله به بررسی روش های بازیافت و بازمصرف پسماندهای غذایی در صنعت از جمله بازیافت و تصفیه زیستی در جهت تولید انرژی و سوخت هایی با منشا زیستی و جایگزینی با سوختهای فسیلی؛ تصفیه و بازیافت در جهت تولید کودهای آلی و جایگزینی با کودهای صنعتی؛ و بازیافت پسماندها و ضایعات در جهت بازگرداندن به چرخه صنعت و استفاده بهینه پرداخته شده است.

نتیجه گیری

پسماندهای آلی از لحاظ علمی دارای ارزش بالایی هستند، با مدیریت صحیح و کارآمد پسماندهای صنعت غذای حلال علاوه بر جلوگیری از ضررهای اقتصادی و کاهش آلودگی های زیست محیطی می توان به تولید محصولات جدید پرداخت که منجر به بازگشت سرمایه و ایجاد اشتغال می گردد و در نتیجه خودکفایی و استقلال کشورهای اسلامی از واردات و حتی ایجاد صادرات و ارز آوری در برخی زمینه ها را موجب می گردد.

تقویت صنایع غذایی حلال با استفاده از پسماندهای غذایی اقتصاد فرآورده های حلال خواندن نوشته »

غذا و آشامیدنی

الگوی توسعه صادرات غذای حلال به روسیه

موضوع توسعه صادرات برند حلال یکی از راهبردهای کلیدی است که در برنامه های اقتصادی کشور حائز اهمیت بوده و نقش مهمی در ارزآوری دارد. لذا پژوهش حاضر با هدف بررسی مصرف محصولات حلال: پیامدهای صادرات حلال به روسیه انجام شده است. این پژوهش کاربردی و از نوع توصیفی پیمایشی می باشد. ابزار پژوهش حاضر پرسشنامه محقق ساخته می باشد. ابتدا به طراحی پرسش نامه پرداخته روایی ان با تایید خبرگان و پایایی آن با ضریب آلفای کرونباخ تایید شد. جامعه آماری مورد مطالعه صادرکنندگان ایرانی (N=500) محصولات غذایی به روسیه می باشند که 217 نفر بعنوان نمونه انتخاب شدند.  با به کارگیری روش معادلات ساختاری (SEM) و با استفاده از نرم افزار Smart PLS3 به تحلیل عوامل تاثیرگذار برصادرات پرداخته شد. نتایج نشان از آن دارد که تمام رعایت عوامل شرعی، بهداشتی، بازاریابی، رفتاری و رقابت پذیری تاثیر معنا داری بر صادرات برند حلال به روسیه داشته و از میان این عوامل بیشترین اثر گداری مربوز به رعایت عوامل شرعی است. بنابر این ترویج گواهی حلال یک استراتژی مهم برای افزایش صادرات مواد غذایی است.

الگوی توسعه صادرات غذای حلال به روسیه خواندن نوشته »

غذا و آشامیدنی

بررسی تاثیر تکنولوژی زنجیره بلوکی در حل چالش های زنجیره تامین غذای حلال

مهم ترین نگرانی در زنجیره تامین غذای حلال یکپارچگی حلال بودن آن است. در زنجیره های تامین غذای حلال برای اعتماد مصرف کنندگان از سیستم های ردیابی براساس فناوریهای نوظهور استفاده می شود. برای کاهش چالش های زنجیره تامین غذای حلال، از فناوری زنجیره بلوکی برای بهبود شفافیت و یکپارچگی بیشتر آن استفاده می شود. در این مطالعه به کمک مرور ادبیات و نظر کارشناسان پس از شناسایی قابلیت ها، کارکردها و مشخصات فنی زنجیره بلوکی در زنجیره تامین غذای حلال روابط بین این معیارها با استفاده از روش مدل سازی ساختاری تفسیری مشخص و چارچوبی برای کاربرد زنجیره بلوکی در زنجیره تامین غذای حلال ارائه شده است. نتایج این مطالعه نشان می دهد که اگر تصمیم گیران بخواهند از فناوری زنجیره بلوکی در زنجیره تامین غذای حلال استفاده نمایند، باید در ابتدا ابزار و مشخصات فنی مناسب زنجیره بلوکی را به عنوان زیرساخت، انتخاب و بهبود داده و سپس بر اساس ارتباط میان آن ها، چالش ها را کاهش داده که می تواند منجر به افزایش میزان رضایت مشتریان گردد.

بررسی تاثیر تکنولوژی زنجیره بلوکی در حل چالش های زنجیره تامین غذای حلال خواندن نوشته »

غذا و آشامیدنی

پیش بینی سرمایه معنوی و بهزیستی معنوی دانشجویان بر اساس ویژگی های شخصیتی، آگاهی و گرایش آنان به مصرف غذای حلال

سابقه و هدف
بعد معنوی زندگی انسان یکی از سازه های موثر در سلامت و بهزیستی روان شناختی شناخته می شود که در سال های اخیر به آن توجه شده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف پیش بینی بهزیستی معنوی و سرمایه معنوی بر اساس ویژگی های شخصیتی، آگاهی و گرایش به مصرف غذای حلال در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زنجان صورت گرفته است.
روش کار
این پژوهش از نوع توصیفی و مقطعی است. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زنجان در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که تعداد 300 نفر از آنان با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های آگاهی و گرایش به مصرف غذای حلال، فرم کوتاه پرسش نامه بهزیستی و سرمایه معنوی و پرسش نامه پنج عاملی شخصیت استفاده شد. تحلیل داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون رگرسیون گام به گام و با به کارگیری نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. در این پژوهش همه موارد اخلاقی رعایت شده است و مولفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
یافته ها
نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که پس از ورود متغیرهای پیش بین، درنهایت هنجار ذهنی، آگاهی، گشودگی به تجربه و روان رنجورخویی توانستند در چهار گام 22/0=R2 از واریانس سرمایه معنوی را تبیین کنند. همچنین، پیش بینی بهزیستی معنوی نیز گویای این است که بهزیستی جسمانی، نگرش به غذای حلال، روان رنجورخویی و گشودگی به تجربه قوی ترین پیش بین های باقی مانده در الگو، 34/0 =R2 از واریانس بهزیستی معنوی را پیش بینی کردند.
نتیجه گیری
بر اساس یافته های پژوهش حاضر می توان گفت که آگاهی و نگرش به مصرف غذای حلال به همراه ویژگی های شخصیتی از عوامل اساسی شناخته می شوند که در رابطه با زندگی معنوی (سرمایه و بهزیستی معنوی) دانشجویان می توان به آنها توجه کرد.

پیش بینی سرمایه معنوی و بهزیستی معنوی دانشجویان بر اساس ویژگی های شخصیتی، آگاهی و گرایش آنان به مصرف غذای حلال خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

واکاوی زمینه‌های اجتماعی-اقتصادی در برساخت فرق اسلامی

بررسی تاریخی فرق اسلامی غالباً بر محوریت کلامی و اعتقادی متمرکز بوده و از بسترهای مادی، اقتصادی و فشارهای اجتماعی که به شکل‌گیری یا اقبال عمومی به این جریان‌ها انجامیده، غفلت شده است. مقاله حاضر با اتخاذ رویکردی تاریخ‌نگارانه و تحلیل لایه‌های پنهان، به مطالعه سه مورد عینی از برساخت فرق در جهان اسلام می‌پردازد: خوارج در خراسان و سیستان، قیام زنگیان در بصره و سواحل جنوبی ایران، و حکومت ادریسیان در شمال آفریقا. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تغییرات ناگهانی در سیاست‌های مالی دولت‌های مرکزی (به‌ویژه عباسیان)، انسداد یا تغییر مسیرهای تجاری، بهره‌کشی شدید از طبقات فرودست (بردگان) و سرکوب قبیله‌ای، به‌عنوان مهم‌ترین محرک‌های اجتماعی، سبب شکل‌گیری یا استمرار این جریان‌ها شده‌اند. همچنین، مقاله با واکاوی مفهوم «مجوس» در منابع شمال آفریقا نشان می‌دهد که این واژه نه به زرتشتیان ایران، بلکه به پیروان آیین‌های اسکاندیناوی و ژرمنی اطلاق می‌شده است. نتیجه آنکه فهم تقریب مذاهب و فقه مقارن، بدون درک این ریشه‌های زمینی و تاریخی، ناقص خواهد بود و نیازمند بازخوانی انتقادی منابع با نگاه به قرائن اقتصادی و اجتماعی است.

واکاوی زمینه‌های اجتماعی-اقتصادی در برساخت فرق اسلامی خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

اشتراکات فقهی مذاهب حنفی و جعفری

مقاله حاضر به بررسی تطبیقی-تحلیلی اشتراکات فقهی میان دو مذهب بزرگ اسلامی، یعنی مذهب حنفی (به‌عنوان یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت) و مذهب جعفری (به‌عنوان مذهب رسمی شیعه اثنی‌عشری) می‌پردازد. پرسش اصلی این است که مبانی و اصول مشترک این دو مذهب در چه سطوحی قابل شناسایی است و چگونه می‌توان از این مشترکات برای تقریب مذاهب و همگرایی امت اسلامی بهره برد. یافته‌های تحقیق بر اساس سخنرانی دکتر احمد بصیر نادی (رئیس دانشکده شرعیات جامعه هرات) نشان می‌دهد که اشتراکات فقهی این دو مذهب در ۹ محور اصلی و بیش از ۵۰ موضوع قابل دسته‌بندی است: منابع استنباط (قرآن، سنت، اجماع، عقل/قیاس)، قواعد اصول فقه (امر و نهی، تخصیص عام، حمل مطلق بر مقید)، مقاصد شریعت (حفظ دین، نفس، عقل، نسل، مال)، پویایی اجتهاد و قاعده تغییر احکام به تغییر زمان و عرف، اصول عملی (استصحاب، قاعده یقین، برائت ذمه)، ساختار عبادات، حقوق خانواده (نکاح، نفقه، مهریه)، قضا و داوری، و قواعد مالی و معاملات. نتیجه آنکه اختلافات فقهی دو مذهب در حدود ۲۰ تا ۳۰ مسئله محدود است، در حالی که مشترکات به هزاران موضوع می‌رسد. بنابراین، تقریب مذاهب نه تنها ضروری، بلکه با تکیه بر این اشتراکات و با احیای سیره تسامح‌آمیز ائمه (همچون تأیید متقابل امام ابوحنیفه و امام جعفر صادق) و توجه به دشمن مشترک، کاملاً ممکن و مطلوب است.

اشتراکات فقهی مذاهب حنفی و جعفری خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

باز تعریف منطق تقریب مذاهب

مسئله تقریب مذاهب اسلامی در عصر کنونی با چالش‌های نظری و روش‌شناختی متعددی روبه‌روست. این مقاله با اتخاذ رویکردی تحلیلی-انتقادی و با تکیه بر دیدگاه‌های حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضوی، به دنبال بازتعریف منطق تقریب و تبیین نقش جدید فقه مقارن در این عرصه است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نخستین گام در مسیر تقریب، تفکیک دقیق میان «اختلاف علمی» و «اختلاف هویتی» است؛ چراکا اختلاف علمی مولد علم است و اختلاف هویتی مولد نظام‌های خصمانه. همچنین، روش‌شناسی تقریب نیازمند اصل «فهمیدن پیش از داوری کردن» و اجتناب از «نقد پیش از شناخت» است که در آثار کلاسیکی چون «بدایت‌المجتهد» ابن‌رشد به‌خوبی تجلی یافته است. در سطح معاصر، تجارب نهادی چون دارالتقریب قاهره، مجمع تقریب مذاهب اسلامی (ایران)، مجله «رسالة‌الاسلام» و مجمع فقه جده، الگوهای موفق مدیریت علمی اختلافات هستند. مقاله در ادامه، مفهوم «فقه تقریب» را به‌عنوان فرهنگی جدید با چهار اصل (شناخت پیش از محکومیت، تفکیک قطعیات از ظنیات، جداسازی مخالفت فقهی از هویت ایمانی، و همکاری تمدنی مبتنی بر اختلافات) تبیین می‌کند. نهایتاً، مقاله به گذر از «فقه مقایسه‌ای» به «فقه هم‌افزا» اشاره دارد که در آن سؤال محوری از «چه کسی درست می‌گوید» به «چگونه می‌توان با سرمایه علمی مذاهب، مشکلات امت را حل کرد» تغییر می‌یابد. نتیجه آنکه تقریب واقعی، نه حذف اختلافات، بلکه ارتقای کیفیت آنها و تبدیل کثرت به سرمایه‌ای برای تمدن‌سازی نوین اسلامی است.

واژگان کلیدی (Keywords):

باز تعریف منطق تقریب مذاهب خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

تکامل تنوع فقهی و نقش فقه مقارن در همگرایی اسلامی

مقاله حاضر به بررسی سیر تکاملی تنوع فقهی در جهان اسلام از منظر تاریخی-تحلیلی می‌پردازد و مفاهیم کلیدی «تقریب مذاهب» و «فقه مقارن» را بازتعریف می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فقه در دوران اولیه (قرن اول هجری) مبتنی بر اجتهاد آزاد صحابه و سنت‌های منطقه‌ای بوده و هویت‌های مکتبی متأخر، در نتیجه فرایند نهادینه‌سازی و متعاقباً ممنوعیت اجتهاد توسط حاکمان، شکل گرفته‌اند. مقاله سه دوره تاریخی متمایز را شناسایی می‌کند: دوره اجتهاد اولیه، دوره نهادینه‌سازی مذاهب چهارگانه اهل سنت و مذاهب شیعی (جعفری و زیدی)، و دوره فقه جدلی (علم الخلاف) که در آن هر مکتبی به دنبال اثبات برتری خود بود. با ورود به عصر مدرن، جنبش‌هایی نظیر دارالتقریب قاهره و فتاوای پیشگامانه شیخ شلتوت (۱۹۷۹) نقطه عطفی در به‌رسمیت‌شناسی متقابل ایجاد کردند. در سطح کاربردی، آمارها نشان می‌دهد که ۹۲ درصد قوانین احوال شخصی و ۸۵ درصد قوانین مالی اسلامی به‌صورت میان‌مکتبی (cross-school) اجرا می‌شوند. همچنین، مقاله به تطبیق نهادی ایران (مجمع تقریب مذاهب) و پاکستان (شورای ایدئولوژی اسلامی) پرداخته و بر لزوم بازنگری در اصول فقه با در نظر گرفتن کانتکست‌های تاریخی و اجتماعی تأکید می‌کند.

تکامل تنوع فقهی و نقش فقه مقارن در همگرایی اسلامی خواندن نوشته »

اخبار, رویدادها, سند ملی حلال, کارگروه فقه مقارن

برگزاری جلسه دوم نشست فقه مقارن

نشست دوم دبیرخانه تخصصی فقه:
«بررسی موردی تقریب مذاهب در بستر تاریخ فقه مقارن»
اساتید
حجت الاسلام و المسلمین سید محمدرضا مرتضوی
(رایزن فرهنگی جمهوری اسلامی ایران در بیروت-لبنان)
موضوع: فقه مقارن، از شناخت اختلاف تا مدیریت اختلاف، بازخوانی یک ظرفیت مغفول در تاریخ تقریب مذاهب
دکتر زاهد علی زاهدی
(رئیس دانشکده معارف اسلامی در دانشگاه کراچی)
دکتر بصیر احمد نادی
(رئیس دانشکده شرعیات و علوم اسلامی جامی هرات)
موضوع: افق های همگرایی فقهی، بررسی مبانی و اصول
دکتر محمد مهدی قناتغستانی
(پژوهشگر حوزه تاریخ ایران و اسلام)
موضوع: زمینه های اجتماعی در بر ساخت فرق، بررسی لایه های پنهان تاریخ
🎙 دبیر جلسه:
آقای میلاد امیدوار

📍 زمان برگزاری:
سه شنبه، سوم شهریور ۱۴۰۵

برگزاری جلسه دوم نشست فقه مقارن خواندن نوشته »

پیمایش به بالا