مقالات

غذا و آشامیدنی, مقالات

پیش بینی سرمایه معنوی و بهزیستی معنوی دانشجویان بر اساس ویژگی های شخصیتی، آگاهی و گرایش آنان به مصرف غذای حلال

سابقه و هدف
بعد معنوی زندگی انسان یکی از سازه های موثر در سلامت و بهزیستی روان شناختی شناخته می شود که در سال های اخیر به آن توجه شده است. ازاین رو، پژوهش حاضر با هدف پیش بینی بهزیستی معنوی و سرمایه معنوی بر اساس ویژگی های شخصیتی، آگاهی و گرایش به مصرف غذای حلال در دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زنجان صورت گرفته است.
روش کار
این پژوهش از نوع توصیفی و مقطعی است. جامعه آماری پژوهش تمامی دانشجویان دانشگاه علوم پزشکی زنجان در سال تحصیلی 1402-1401 بودند که تعداد 300 نفر از آنان با استفاده از روش نمونه گیری هدفمند انتخاب شدند. برای جمع آوری داده ها از پرسش نامه های آگاهی و گرایش به مصرف غذای حلال، فرم کوتاه پرسش نامه بهزیستی و سرمایه معنوی و پرسش نامه پنج عاملی شخصیت استفاده شد. تحلیل داده های جمع آوری شده با استفاده از آزمون رگرسیون گام به گام و با به کارگیری نرم افزار SPSS نسخه 26 انجام شد. در این پژوهش همه موارد اخلاقی رعایت شده است و مولفان مقاله تضاد منافعی گزارش نکرده اند.
یافته ها
نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون گام به گام نشان داد که پس از ورود متغیرهای پیش بین، درنهایت هنجار ذهنی، آگاهی، گشودگی به تجربه و روان رنجورخویی توانستند در چهار گام 22/0=R2 از واریانس سرمایه معنوی را تبیین کنند. همچنین، پیش بینی بهزیستی معنوی نیز گویای این است که بهزیستی جسمانی، نگرش به غذای حلال، روان رنجورخویی و گشودگی به تجربه قوی ترین پیش بین های باقی مانده در الگو، 34/0 =R2 از واریانس بهزیستی معنوی را پیش بینی کردند.
نتیجه گیری
بر اساس یافته های پژوهش حاضر می توان گفت که آگاهی و نگرش به مصرف غذای حلال به همراه ویژگی های شخصیتی از عوامل اساسی شناخته می شوند که در رابطه با زندگی معنوی (سرمایه و بهزیستی معنوی) دانشجویان می توان به آنها توجه کرد.

پیش بینی سرمایه معنوی و بهزیستی معنوی دانشجویان بر اساس ویژگی های شخصیتی، آگاهی و گرایش آنان به مصرف غذای حلال خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

واکاوی زمینه‌های اجتماعی-اقتصادی در برساخت فرق اسلامی

بررسی تاریخی فرق اسلامی غالباً بر محوریت کلامی و اعتقادی متمرکز بوده و از بسترهای مادی، اقتصادی و فشارهای اجتماعی که به شکل‌گیری یا اقبال عمومی به این جریان‌ها انجامیده، غفلت شده است. مقاله حاضر با اتخاذ رویکردی تاریخ‌نگارانه و تحلیل لایه‌های پنهان، به مطالعه سه مورد عینی از برساخت فرق در جهان اسلام می‌پردازد: خوارج در خراسان و سیستان، قیام زنگیان در بصره و سواحل جنوبی ایران، و حکومت ادریسیان در شمال آفریقا. یافته‌های تحقیق نشان می‌دهد که تغییرات ناگهانی در سیاست‌های مالی دولت‌های مرکزی (به‌ویژه عباسیان)، انسداد یا تغییر مسیرهای تجاری، بهره‌کشی شدید از طبقات فرودست (بردگان) و سرکوب قبیله‌ای، به‌عنوان مهم‌ترین محرک‌های اجتماعی، سبب شکل‌گیری یا استمرار این جریان‌ها شده‌اند. همچنین، مقاله با واکاوی مفهوم «مجوس» در منابع شمال آفریقا نشان می‌دهد که این واژه نه به زرتشتیان ایران، بلکه به پیروان آیین‌های اسکاندیناوی و ژرمنی اطلاق می‌شده است. نتیجه آنکه فهم تقریب مذاهب و فقه مقارن، بدون درک این ریشه‌های زمینی و تاریخی، ناقص خواهد بود و نیازمند بازخوانی انتقادی منابع با نگاه به قرائن اقتصادی و اجتماعی است.

واکاوی زمینه‌های اجتماعی-اقتصادی در برساخت فرق اسلامی خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

اشتراکات فقهی مذاهب حنفی و جعفری

مقاله حاضر به بررسی تطبیقی-تحلیلی اشتراکات فقهی میان دو مذهب بزرگ اسلامی، یعنی مذهب حنفی (به‌عنوان یکی از مذاهب چهارگانه اهل سنت) و مذهب جعفری (به‌عنوان مذهب رسمی شیعه اثنی‌عشری) می‌پردازد. پرسش اصلی این است که مبانی و اصول مشترک این دو مذهب در چه سطوحی قابل شناسایی است و چگونه می‌توان از این مشترکات برای تقریب مذاهب و همگرایی امت اسلامی بهره برد. یافته‌های تحقیق بر اساس سخنرانی دکتر احمد بصیر نادی (رئیس دانشکده شرعیات جامعه هرات) نشان می‌دهد که اشتراکات فقهی این دو مذهب در ۹ محور اصلی و بیش از ۵۰ موضوع قابل دسته‌بندی است: منابع استنباط (قرآن، سنت، اجماع، عقل/قیاس)، قواعد اصول فقه (امر و نهی، تخصیص عام، حمل مطلق بر مقید)، مقاصد شریعت (حفظ دین، نفس، عقل، نسل، مال)، پویایی اجتهاد و قاعده تغییر احکام به تغییر زمان و عرف، اصول عملی (استصحاب، قاعده یقین، برائت ذمه)، ساختار عبادات، حقوق خانواده (نکاح، نفقه، مهریه)، قضا و داوری، و قواعد مالی و معاملات. نتیجه آنکه اختلافات فقهی دو مذهب در حدود ۲۰ تا ۳۰ مسئله محدود است، در حالی که مشترکات به هزاران موضوع می‌رسد. بنابراین، تقریب مذاهب نه تنها ضروری، بلکه با تکیه بر این اشتراکات و با احیای سیره تسامح‌آمیز ائمه (همچون تأیید متقابل امام ابوحنیفه و امام جعفر صادق) و توجه به دشمن مشترک، کاملاً ممکن و مطلوب است.

اشتراکات فقهی مذاهب حنفی و جعفری خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

باز تعریف منطق تقریب مذاهب

مسئله تقریب مذاهب اسلامی در عصر کنونی با چالش‌های نظری و روش‌شناختی متعددی روبه‌روست. این مقاله با اتخاذ رویکردی تحلیلی-انتقادی و با تکیه بر دیدگاه‌های حجت‌الاسلام والمسلمین مرتضوی، به دنبال بازتعریف منطق تقریب و تبیین نقش جدید فقه مقارن در این عرصه است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که نخستین گام در مسیر تقریب، تفکیک دقیق میان «اختلاف علمی» و «اختلاف هویتی» است؛ چراکا اختلاف علمی مولد علم است و اختلاف هویتی مولد نظام‌های خصمانه. همچنین، روش‌شناسی تقریب نیازمند اصل «فهمیدن پیش از داوری کردن» و اجتناب از «نقد پیش از شناخت» است که در آثار کلاسیکی چون «بدایت‌المجتهد» ابن‌رشد به‌خوبی تجلی یافته است. در سطح معاصر، تجارب نهادی چون دارالتقریب قاهره، مجمع تقریب مذاهب اسلامی (ایران)، مجله «رسالة‌الاسلام» و مجمع فقه جده، الگوهای موفق مدیریت علمی اختلافات هستند. مقاله در ادامه، مفهوم «فقه تقریب» را به‌عنوان فرهنگی جدید با چهار اصل (شناخت پیش از محکومیت، تفکیک قطعیات از ظنیات، جداسازی مخالفت فقهی از هویت ایمانی، و همکاری تمدنی مبتنی بر اختلافات) تبیین می‌کند. نهایتاً، مقاله به گذر از «فقه مقایسه‌ای» به «فقه هم‌افزا» اشاره دارد که در آن سؤال محوری از «چه کسی درست می‌گوید» به «چگونه می‌توان با سرمایه علمی مذاهب، مشکلات امت را حل کرد» تغییر می‌یابد. نتیجه آنکه تقریب واقعی، نه حذف اختلافات، بلکه ارتقای کیفیت آنها و تبدیل کثرت به سرمایه‌ای برای تمدن‌سازی نوین اسلامی است.

واژگان کلیدی (Keywords):

باز تعریف منطق تقریب مذاهب خواندن نوشته »

تولیدات فقه مقارن, مقالات

تکامل تنوع فقهی و نقش فقه مقارن در همگرایی اسلامی

مقاله حاضر به بررسی سیر تکاملی تنوع فقهی در جهان اسلام از منظر تاریخی-تحلیلی می‌پردازد و مفاهیم کلیدی «تقریب مذاهب» و «فقه مقارن» را بازتعریف می‌کند. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که فقه در دوران اولیه (قرن اول هجری) مبتنی بر اجتهاد آزاد صحابه و سنت‌های منطقه‌ای بوده و هویت‌های مکتبی متأخر، در نتیجه فرایند نهادینه‌سازی و متعاقباً ممنوعیت اجتهاد توسط حاکمان، شکل گرفته‌اند. مقاله سه دوره تاریخی متمایز را شناسایی می‌کند: دوره اجتهاد اولیه، دوره نهادینه‌سازی مذاهب چهارگانه اهل سنت و مذاهب شیعی (جعفری و زیدی)، و دوره فقه جدلی (علم الخلاف) که در آن هر مکتبی به دنبال اثبات برتری خود بود. با ورود به عصر مدرن، جنبش‌هایی نظیر دارالتقریب قاهره و فتاوای پیشگامانه شیخ شلتوت (۱۹۷۹) نقطه عطفی در به‌رسمیت‌شناسی متقابل ایجاد کردند. در سطح کاربردی، آمارها نشان می‌دهد که ۹۲ درصد قوانین احوال شخصی و ۸۵ درصد قوانین مالی اسلامی به‌صورت میان‌مکتبی (cross-school) اجرا می‌شوند. همچنین، مقاله به تطبیق نهادی ایران (مجمع تقریب مذاهب) و پاکستان (شورای ایدئولوژی اسلامی) پرداخته و بر لزوم بازنگری در اصول فقه با در نظر گرفتن کانتکست‌های تاریخی و اجتماعی تأکید می‌کند.

تکامل تنوع فقهی و نقش فقه مقارن در همگرایی اسلامی خواندن نوشته »

مقالات

پژوهشی فقهی درباره اعتبار علامت بازرگانی حلال (غیرقابل استناد)

پژوهشی فقهی درباره اعتبار عالمت بازرگانی حالل اکبر محمودی*1 -1 دانشگاه بین المللی مصطفی ، قم، ایران. پذیرش مقاله :

پژوهشی فقهی درباره اعتبار علامت بازرگانی حلال (غیرقابل استناد) خواندن نوشته »

مقالات

گواهی حلال برای حشرات خوراکی (غیرقابل استناد)

مجله پژوهشنامه حالل؛ بهار 1400، دوره 4، شماره :1 صفحات .67-58                       مقاله مروری گواهی حلال برای حشرات خوراکی ابراهیم عباسی*1، حمزه علیپور2،

گواهی حلال برای حشرات خوراکی (غیرقابل استناد) خواندن نوشته »

مقالات

نظام آراستگی حلال، جایگزین بهینه نظام آراستگی S5 (غیرقابل استناد)

  نظام آراستگی حالل، جایگزین بهينه نظام s۵   حسین ادبی*1   -1استاد و محقق حوزه علمیه خراسان، مشهد، ایران

نظام آراستگی حلال، جایگزین بهینه نظام آراستگی S5 (غیرقابل استناد) خواندن نوشته »

پیمایش به بالا